Đặc sản cốm vòng

“Chỉ có 30% số dân làng Vòng làng cốm” –Đó là số liệu ông Lê Quang Khải – Phó Chủ tịch phường Dịch Vọng cung cấp cho chúng tôi. Nhưng thực tế số người làm cốm vòng còn ít hơn. Bởi thế, đặc sản trứ danh của đất này ngày càng ít xuất hiện trên đường phố Thủ đô ngay cả vào tiết thu…
Đâu là đặc sản cốm vòng?
Dọc đường Xuân Thủy chừng 1 km, mùa này có khá nhiều hàng cốm. Chưa kịp dừng xe, tôi đã nhận được lời mợi ngọt ngào của một bà:
– Mua cốm đi cháu.
– Có phải cốm làng Vòng không bác?
– Cốm Vòng chính hiệu đấy cháu ạ! Cả ngõ Đa Lộc bây giờ chỉ còn mình nhà bác làm!
Những người cẩn thận thường về tận làng đặt hay chí ít cũng mua của các bà, các cô bán trên đường Xuân Thủy. Thế nhưng, thực khách đâu có biết cốm mua ở làng Vòng chưa chắc đã là Cốm Vòng. Bà Cận ở ngõ Đa Lộc – làng Vòng cho biết: “Làng tôi bây giờ còn rất ít người làm cốm, nên một số người làng Mễ Trì thường mang cốm vào tận sân đình làng Vòng bán để được tiếng là cốm Vòng”.
Trước sự “lấn sân” ấy, dân làng Vòng tỏ ra bình thản, thậm chí một số người còn vào Mễ Trì mua buôn bán về giã lại và phân loại. m thầm làm, âm thầm bán, cả hai bên cũng hài lòng, cùng có lợi. Dường như ở đây có một sự thỏa thuận bất thành văn rằng người Mễ Trì bán cốm, còn người làng Vòng bán “tiếng”. Cốm Mễ Trì không ngon. Nhưng nếu ở trong thúng của các bà, các cô người Vòng thì quyết phải … ngon rồi (!).
Hiện đại hóa nghề cổ truyền
Trước đây, cứ độ tháng Tám, khi cơn gió heo may bắt đầu lang thang trên cánh đồng, ấy là lúc người làng Vòng ra đồng gặt những bông lúa cong như “mi thiếu nữ” rồi cả nhà tuốt từng hạt lúa để làm cốm. Nghề làm cốm vốn cần sự khéo léo và nhạy cảm của bàn tay con người nhưng nay đã được cơ giới hóa từ A đến Z. Ông Nguyễn Văn Hanh – số nhà 11 tổ 52 xóm Đề bộc bạch: “Đến mùa cốm, cánh đàn ông chúng tôi lại phóng xe máy sang Đông Anh, Gia Lâm, Bắc Ninh, Bắc Giang… mua lúa, gặt, tuốt luôn bên đó và chỉ mang tải thóc về”.
Thóc được gặt bằng máy, tuốt bằng máy, rang bằng máy, giã cũng bằng máy nốt. Thế cho nên trước kia công đoạn rang cốm khó và nặng nhọc chỉ dành cho đàn ông thì nay một đứa trẻ 14, 15 tuổi cũng làm được.
Lâu nay, người ta thường nói đến hiện tượng nghề truyền thống bị thương mại hóa, như làng Đông Hồ in tranh như in truyền đơn, rượu làng Vân pha nước lã… thì nay ở làng Vòng, cũng có tình trạng tương tự. Thóc rang xong cho vào máy xát sạch tráu rồi đem về giã 2, 3 lần là xong (trước kia mỗi mẻ phải giã 7, 8 lượt). Giống lúa vốn đã tạp nham lại thêm quá trình làm sống sượng thì làm sao mà ngon được. Bà Nguyễn Thị Tuất – chủ một hiệu bánh cốm gia truyền ở phố Hàng Than nhận xét: “Cốm ngày xưa hạt mềm mỏng, tựa lá me, nay cứng, giòn, ăn cứ suồi suồi… Nếu có mềm là do công nghệ hồ can thiệp”.
Làm thế nào để vừa giải phóng được sức lao động lại vẫn giữ được phong vị của cốm Vòng, quả là cần phải nhờ đến tấm lòng của người dân nơi đây với hạt cốm. Nghiệp làm cốm không bạc với ai giữ nghề, khi gạo chỉ 3.000 đồng/ kg, mà giá cốm lại từ 3.000 – 5.000 đồng/ lạng.
Cốm Vòng có còn mãi?
Khá nhiều đất nông nghiệp thuộc làng Vòng được công trình công cộng là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng người làm cốm ngày một ít đi. Hiện nay, diện tích đất canh tác của phường Dịch Vọng chỉ còn 62.000 m2.
Thứ hai, nằm ở ven nội, giá đất ở đây không rẻ nên người dân làng Vòng sẵn sàng bán đất để có ngay dăm chục, một trăm triệu dùng buôn bán hoặc gửi tiền tiết kiệm. Có tiền rủng rỉnh rồi, ai muốn làm cốm nữa?
Một nguyên nhân khác cũng khiến nhiều người bỏ quên nghề truyền thống, ấy là làng Vòng có cái “địa lợi”. Địa lợi ở đây không phải mảnh đất đã sản sinh ra giống lúa nếp cái hoa vàng nổi tiếng mà là gần nhiều trường Đai học như: Sư phạm Ngoại ngữ, Phân viện Báo chí tuyên truyền, Thương mại, Cao đẳng sư phạm… Vì thế, các dịch vụ xây nhà cho sinh viên thuê, bán hàng cơm, hàng nước… cũng là nguồn thu nhập khá và ổn định hơn nhiều so với làm cốm. Hơn nữa, chẳng cần làm, chỉ cần mua buôn cốm của Mễ Trì cũng có cốm bán đó sao?
Nhưng lý do chủ yếu là người làng Vòng bị cuốn vào cơ thể thị trường mà quay lưng lại với nghề truyền thống, khiến cho đặc sản Hà thành dần bị mai một và chẳng biết vài ba năm nữa có còn cốm Vòng hay không?
Tour 5ngày 4đêm đi chơi golf Sông Bé và Thủ Đức
Đáp ứng giới thể thao sành điệu, Công ty Du lịch Dịch vụ dầu khí Việt Nam (OSC) đã xây dựng một chương trình du lịch cuối tuần khá thú vị: Đi chơi golf ở Khu sân golf Sông Bé và Khu sân golf Thủ Đức. Tour 5 ngày 4 đêm qua 2 sân golf được chia như sau:
– Ngày thứ nhất bạn sẽ được đón tại sân bay Tân Sơn Nhất và chơi đêm ở Thành phố Hồ Chí Minh.
– Ngày thứ 2 bạn sẽ được đến thị xã Mỹ Tho và du thuyền trên sông Mê- kông, đến một cù lao và gặp gỡ người dân địa phương, vào vườn hái quả. Sau đó đi thuyền độc mộc luồn qua các dòng kênh nhỏ đến thăm trại nuôi ong và xưởng chế biến kẹo dừa. Buổi chiều quay lại thành phố Hồ Chí Minh, bạn sẽ được đi tham quan người Tàu ở Chợ Lớn, chùa Thiên Hậu, xưởng sản xuất đồ chơi, và đi mua sắm ở chợ bán buôn Bình Tây.
Ngày thứ 3và 4, bạn được đi chơi golf ở Khu sân golf Sông Bé và Khu sân golf Thủ Đức.
Sân golf Sông Bé có 18 lỗ trên diện tích 104 ha nằm ở phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh trên đường quốc lộ 13, cách thành phố 40 phút đường bộ.
Sân golf Thủ Đức cách thành phố 20km, rộng 300ha trải dài cả vùng núi và đồng bằng. Sân golf có 18 lỗ và nhiều nhà nghỉ.
Diệp Ngọc – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL – Hà Nội – Số 55 (191) – Năm 2001

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.