Kỳ II: Bác sĩ và thầy giáo của cò – Phần 1

Làng cò châu thổ sông Hồng
Một trong những công dân của làng cò có thành tích chăm sóc cò là thầy giáo Nguyễn Đức Số. Nhân dân yêu mến gọi là bác sĩ cò, còn một nhà khoa học về môi trường của Úc đến thăm gọi nhà thầy là bệnh viện chim (The bird hospital). Thầy số là hiệu trưởng trường Chi Lăng Nam nay đã nghỉ hưu nhà gần bên hồ An Dương. Thày yêu chim từ nhỏ. Nhà thầy ba đời nuôi chim. Từ ngày có chủ trương bảo tồn thiên nhiên ở địa phương thầy chú trọng tới nuôi cò và bảo vệ cò. Lượm quanh đảo mấy vòng và chụp ảnh, chúng tôi tới thăm nhà thầy. Rất may là thầy có nhà cùng mấy người khách đang ngồi chơi. Đầu hè một lồng nhỏ có đôi chim gáy đang mải miết gù nhau. Câu chuyện của chúng tôi được bắt đầu từ những con chim đó.
Thầy chơi chim gáy?
Vâng, Tôi nuôi. Và đánh bẫy. Từ nhỏ tôi đã theo cha bẫy và nuôi chim gáy. Vừa rồi đa buồn quá vì con chim gáy sống với tôi trên ba mươi năm bị chết. Nó già quá mà chết. Tôi mang nó từ Lào Cai về giữa những năm 1960. Bất cứ lúc nào tôi sai bảo là nó gáy vang. Gáy theo ý muốn của chủ. Có người trả 800 nghìn đồng tôi không bán. Nó là một kho vàng quý giá chứ không phải là chim nữa. Ấy vậy mà nó lỡ bỏ tôi ra đi! Ông già im lặng. Dương như đang ngậm ngùi suy nghĩ về chặng đường đưa chim từ Lao Cai về và những năm tháng chim sống với mình. Rồi ông nói thêm, vẫn về con chim vàng chim bạc ấy: Nó biết gáy gọi Cúc cù cu… cu! Như ta thường nghe. Biết gáy gù, gáy gù chẩy, gáy tít, gáy dồn, gáy bổ , gáy líu, gáy rong sao…
Chúng tôi kêu lên. Trời ơi! Lại có nhiều cách gáy đến vậy kia ư? Chứ còn sao nữa. Một con chim mồi phải biết gáy nhiều kiểu. Khi chúng tôi chọn vùng chung chim hay về, đặt lưới, cắm chim mồi đất giả cách ăn và nhẩy, treo chim mồi không trên cây. Ra hiệu cho chim cất tiếng gáy gọi, hay gáy gù, gáy líu, gáy mơ… là tùy theo cảm nhận của mình thế nào cho phù hợp. Chim sẻ xà xuống ăn. Bẫy chụp! Rồi làm thịt. Không. Giờ đây người ta không ăn thịt chim gáy. Nuôi làm cảnh. Nuôi cho đời thêm vui. Lẽ nào trong cuộc sống lại không được nghe tiếng chim ca. Nhiều khi bắt được cả chim non tôi đem về nuôi và tập cho gáy. Thường là bán mỗi con năm mươi ngàn đồng không kề lồng. Vừa rồi tôi bán cho một ông người Vàng Xá sống ở Hà Nội một con chim quý 300 nghìn đồng. Đó là giá hữu nghị. Chim Vàng bạc kia mà! Bác có vẻ say nghề? Từ bé tôi đã yêu nghề. Mẹ tôi nói ngày xưa cha tôi tháng ba đến và tháng tám về ăn cơm nhà. Đó là mùa chim gáy. Người xách cái lồng và cái lưới đi rong. Nửa tháng hay hai mươi ngày mới lại đáo qua nhà. Từ những ngày ấy tôi đã lon ton chạy theo cha. Chuyện đang vui thì một vị trong đoàn tham quan kêu lên: Ồ, con cò! Tất cả nhìn ra sân. Còn cò từ bếp đi lên. Hai chân cao thư thái ung dung đặt từng bước một.
Tô Đức Chiêu – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (13(65))1999.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.