Người về tát nước giếng Diềm

Khi bóng chiều dần buông báo hiệu cho đêm trừ tịch – thời khắc chuyển giao sang năm mới đã đến, người làng Diềm ai nấy đều ra giếng làng gánh nước về ăn Tết với mong muốn sẽ có phúc lộc dồi dào như chính mạch ngầm của giếng nước quê mình.
Giếng làng Diềm (thôn Viêm Xá, xã Hòa Long, Yên Phong, Bắc Ninh) còn được gọi là giếng Ngọc, nằm trong cụm di tích đền Cùng – một địa chỉ văn hóa tín ngưỡng của nhân dân địa phương. Giếng rộng chừng 10 mét vuông, dưới đáy dải đá, xung quanh có thành bao và có bậc lên xuống. Từ bao đời nay người làng Diềm vẫn gánh nước từ giếng này về ăn uống sinh hoạt. Ngày nay mặc dù mỗi gia đình đều đã có giếng nước riêng nhưng nếp xưa ấy vẫn tồn tại như một nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng được trân trọng.
Gắn liền với những huyền tích về giếng Diềm là văn hóa quan họ của vùng quê Bắc Ninh. Từ lâu Viêm Xá vẫn được biết đến là một làng quan họ gốc, nơi có di tích đền thờ Vua Bà – vị Thủy tổ quan họ. Theo truyền thuyết, Vua Bà là công chúa con vua Hùng Vương thứ sáu. Trên đường vu quy bà cùng đoàn tùy tùng đã gặp một cơn phong vũ và bị cuốn đến vùng đất Viêm Xá. Thấy sơn thủy hữu tình, Vua Bà đã dừng chân lập nên Viêm Xá trang, dạy dân lập nghiệp, trồng dâu chăn tằm dệt vải. Đặc biệt Vua Bà đã sáng tác ra những bài ca, điệu hát khởi nguồn của quan họ. Từ Viêm Xá hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian này được truyền đi và hình thành nên 49 làng quan họ cổ dọc theo dòng sông Cầu và sông Tiêu Dương. Dân làng Viêm Xá vẫn tự hào cho rằng giọng hát người quê mình “vang rền nền nảy”, đạt độ điêu luyện không đâu sánh kịp chính là nhờ được uống nguồn nước trong lành của giếng Diềm.
Vào mồng 3 tháng 3 m lịch hàng năm, Viêm Xá lại tưng bừng mở hội đền Cùng, trai gái trong làng nô nức chuẩn bị tát giếng. Từ sáng sớm mọi người đã tập trung tại đền Cùng để sẵn sàng vào hội. Các trò chơi dân gian như vật, chọi gà, đánh đu được tổ chức rộn rã khắp thôn. Những mâm bánh trôi, bánh chay được làm sẵn để tiếp khách gần xa. Từng thùng nước được các nam thanh nữ tú truyền tay nhau theo nhịp của những làn điệu dân ca quan họ. Bắt đầu từ “chung gánh nước non”, nhiều đôi trai gái đã nên duyên, để rồi năm tới tơ hồng se duyên cho lớp tiếp sau. Ngày trước nam nữ thanh niên tát giếng thường ăn mặc chỉnh tề giống như “lính tốt đỏ”. Việc tát giếng thường kéo dài cả ngày, đến khi cạn nước thì cử người xuống thau giếng. Đối tượng được giao trọng trách này là anh em thuộc lứa tuổi trung niên được chọn lựa rất kỹ lưỡng bởi theo phong tục thì họ chính là những người sẽ đem lại cho dân làng phúc lộc hay tai ương trong cả một năm.
Góp vui vào hội tát nước giếng Diềm còn có những liền anh liền chị đến từ các làng quan họ trong vùng. Khi mặt trời lặn cũng là lúc việc thau giếng hoàn tất. Giếng sẽ được rào kín lối lên xuống và không ai được phép xâm phạm. Liền sau đó những cánh hát giao duyên bắt đầu. Canh hát diễn ra thâu đêm. Tàn canh, kẻ ở người đi, hẹn hội sau tái hợp. Hôm sau khi “khí thiêng” của trời đất hội tụ lại trong giếng, người đầu tiên được mở rào lấy nước sẽ là các bậc cao niên. Họ mang nước vào đền để làm lễ, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Sau đó người trong làng mới được phép gánh nước về sinh hoạt.
Ngày nay hột tát nước giếng Diềm đã được đơn giản hóa,song thần thái, cốt cách của một lễ hội truyền thống vẫn được giữ gìn. Đến hẹn lại lên, người Kinh Bắc – Bắc Ninh lại nô nức trẩy hội làng Diềm, về với cái nôi của văn hóa quan họ, cùng nhau đắm mình trong những làn điệu dân ca mượt mà để cùng với liền anh liền chị nơi đây chung tay tát giếng.
Thanh Hóa: Khai trương Website du lịch
Mới đây, Sở Du lịch Thanh Hóa đã khai trương website du lịch có tên www.thanhhoatourism.com.vn bằng hai thứ tiếng Việt – Anh. Website này giới thiệu khá đầy đủ các thông tin về tiềm năng phát triển du lịch, các dự án, chương trình du lịch… của tỉnh. Được biết, đây là một trong những nỗ lực của tỉnh Thanh Hóa nhằm quảng bá du lịch của tỉnh cho các đối tác trong và ngoài nước.
Đắk Lắk: Phát hành đĩa CD-ROM về du lịch
Sở Thương mại Du lịch Đắk Lắk vừa phát hành đĩa CD -ROM giới thiệu về du lịch. CD-ROM du lịch Đắk Lắk gồm 4 phần chính là tổng quan, văn hóa, du lịch và thông tin cần thiết.
CD-ROM về du lịch Đắk Lắk có thời lượng hình ảnh động 12 phút, trong đó 6 phút bằng tiếng Việt và 6 phút bằng tiếng Anh. Thời lượng còn lại là hình ảnh tĩnh giới thiệu về các nhạc cụ dân tộc Tây Nguyên, một số nghề truyền thống, ẩm thực, nhà hàng, khách sạn và một số hoạt động thương mại khác của tỉnh Đắk Lắk. Các hình ảnh tĩnh này cũng được lồng tiếng Việt và tiếng Anh.
Nguyễn Duy Cảnh – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 12(333)2004

Đi tìm lại “vũ khí” chống ung thư

Các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu hóa sinh Thượng Hải, Trung Quốc đã phát hiện ra cơ chế kiểm soát tế bào bất bình thường và loại bỏ triệt để các khối u trong cơ thể các cháu bé đang còn nằm trong bụng mẹ. Các nhà khoa học quốc tế đã đánh giá đây là một phát minh hết sức quan trọng của y học. Bởi nếu tìm ra được cơ chế phục hồi khả năng trên sau khi con người đã được chào đời thì căn bệnh ung thư sẽ trở thành một danh từ nằm trong từ điển mà thôi.
Theo nghiên cứu, trong thời gian thai nằm 9 tháng trong bụng mẹ, có hơn 100.000 yếu tố sinh hóa – chìa khóa gene – kiểm tra, kiểm soát và điều tiết sự phát triển bình thường của các tế bào chức năng. Một số chìa khóa gene trên đóng vai trò chống tế bào ung thư. Nhiệm vụ cụ thể của chúng là kìm hãm tối đa sự phát triển của các tế bào bất bình thường này. Để làm được điều này chìa khóa gene đã cô lập các tế bào ung thư lại và cắt các con đường tiếp xúc với dinh dưỡng nhằm kiềm chế sự hoạt động bình thường của chúng. Trong lúc đó, các yếu tố khác hoạt động với công suất tối đã để cho các tế bào bình thường phát triển với tốc độ cao nhất.
Cơ chế điều tiết sự phát triển của tế bào dường như chấm dứt ngay sau khi hệ thống các tế bào chức năng đã sắp xếp đúng chỗ và hoạt động bình thường để chuẩn bị cho đứa trẻ rời khỏi bụng mẹ ra “hoạt động” độc lập. Sống “giữa đời thường” các tế bào ung thư đã thoát khỏi cơ chế kiểm soát tự nhiên và phát triển với tốc độ chóng mặt so với tốc độ phát triển của tế bào bình thường. Các nhà khoa học hy vọng rằng một ngày nào đó họ sẽ tìm cách khôi phục lại cơ chế kiểm soát tế bào ung thư mà trước đó được lập trình và hoạt động hết sức hiệu quả trong bào thai.
Study tour – nối vòng tay học tập
Nhằm nâng cao tiếng Anh thực hành thông qua việc trao đổi trực tiếp với giáo viên ngoại ngữ trong và ngoài nước, đồng thời có một chuyến du ngoạn hấp dẫn, lý thú, bổ ích tại nhiều điểm tham quan nổi tiếng như Cúc Phương, Tam Đảo, Phát Diệm, Hạ Long, Lạng Sơn… OVERSEAS TRAVEL thường xuyên tổ chức STUDY TOUR cho các học sinh, sinh viên và những người yêu thích tiếng Anh. Các học viên sẽ được nghe hướng dẫn viên giới thiệu các di tích, danh lam thắng cảnh bằng tiếng Anh, được giao lưu văn hóa, thi kể chuyện, đốt lửa trại, uống rượu cần hay mua sắm những món hàng độc đáo tại Lạng Sơn, Bát Tràng, Hạ Long… Trong chuyến đi, các học viên còn có cơ hội có thêm những người bạn mới cùng sở thích là học tập, trau dồi ngoại ngữ. Mọi chi tiết xin liên hệ với OVERSEAS TRAVEL, địa chỉ 100 Trần Vũ, Ba Đình, Hà Nội.
Hoa hậu thế giới 2001
Hoa hậu người Nigerie, Abani Darego, 18 tuổi, vừa đăng quang trong cuộc thi hoa hậu thế giới năm 2001. Phần thưởng của Hoa hậu thế giới là 100.000 USD tiền mặt cùng hiện vật trị giá 150.000 USD và những chuyến đi vòng quanh thế giới. Á hậu 1 thuộc về cô gái quốc đảo Aruba tên là Zerenda Lee, 19 tuổi. Á hậu 2 thuộc về người đẹp Scotland Julet James Hone, 18 tuổi.
Thúc đẩy tăng cường và nâng cao chất lượng phát triển kinh tế – xã hội
Ngày 20/11, kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa X đã được khai mạc trọng thể tại hội trường Ba Đình. Kỳ họp lần này sẽ tập trung xem xét các nhiệm vụ kinh tế – xã hội và quyết định ngân sách nhà nước, đồng thời, Quốc hội sẽ dành nhiều thời gian cho công tác xây dựng pháp luật và quyết định một số vấn đề quan trọng khác.
Báo cáo về tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 2001 của Thủ tướng Phan Văn Khải nêu rõ: kinh tế cả nước phát triển mạnh, thu ngân sách tăng cao, thủy sản, sản xuất công nghiệp phát triển khá… Tuy nhiên, cơ cấu sản xuất, chuyển dịch chưa nhanh, khai thác các nguồn lực chưa tương xứng yêu cầu; buôn lậu, gian lận thương mại và tham nhũng, lãng phí chưa giảm. Thủ tướng cũng đưa ra giải pháp lớn cho kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm tới: Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế quốc tế; tăng cường xuất khẩu; phát huy toàn diện và phát huy yếu tố con người; đẩy mạnh cải cách hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước.
Tiếp đó, Quốc hội đã nghe báo cáo về tình hình thực hiện ngân sách, công tác đối ngoại của Nhà nước, tình hình khắc phục hậu quả lũ lụt tại đồng bằng sông Cửu Long.
Trong 2 ngày 21 và 22/11, Quốc hội tiếp tục nghe Chủ tịch Nguyễn Văn An đọc tờ trình về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 1992; Báo cáo công tác của Tòa án Nhân dân tối cao, Viện kiểm sát Nhân dân tối cao.
Sau một ngày thảo luận tại tổ, hôm nay, 23/11, Quốc hội nghe Chủ tịch nước Trần Đức Lương đọc tờ trình về việc đề nghị Quốc hội phê chuẩn Hiệp định thương mại Việt-Mỹ; Bộ trưởng Bộ Thương mại Vũ Khoan đọc tờ trình về việc phê chuẩn Hiệp định trên và ý kiến của Ủy ban đối ngoại của Quốc hội về việc phê chuẩn Hiệp định.
Nguyễn Thành Minh – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 47(212)2001

Du lịch lữ hành

Lào Cai cần đầu tư mạnh cho du lịch lữ hành, Sapa được mệnh danh như một Đà Lạt của miền Bắc, là nơi du lịch, nghỉ ngơi cuối tuần cũng như nghỉ hè lý tưởng của khách du lịch. Ai đã từng lên thăm Sapa, hẳn không thể quên được cảnh núi rừng trùng điệp, mây mù lãng đãng với khí hậu mát mẻ và cũng không thể quên điệu khèn gọi bạn trong phiên chợ tình của người Mông… Đây chính là một trong những tiềm năng du lịch ở Lào Cai.
Với 203 km đường biên giới, lại nằm trên trục giao lưu quốc tế với Vùng Tây Nam của Trung Quốc có số dân trên 200 triệu người – một thị trường khách du lịch đầy hứa hẹn, Lào Cai có một vị trí đặc biệt trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của các tỉnh Tây Bắc – Lào Cai được coi là cửa ngõ giao lưu với Trung Quốc – một cường quốc du lịch có tác động mạnh mạnh đến du lịch Việt Nam. Nơi đây cũng được coi là địa bàn bảo lưu những yếu tố văn hóa truyền thống của nhiều dân tộc thiểu số Việt Nam với vốn văn hóa cổ truyền: Hội Roong Pooc của người Dáy Sapa, hội múa xòe người Tày Bắc Hà, Hội xuân đền thượng tại thị xã Lào Cai… cho đến một tập hợp nhiều di tích lịch sử văn hóa đó là quần thể hang động Mường Vi, Đền Thượng, Đền Bảo Hà, bãi đá cổ Sapa, lâu đài cổ Hoàng A Tưởng… là những điều kiện thuận lợi để Lào Cai phát triển nhiều loại hình du lịch, đặc biệt là du lịch văn hóa.
Không thể phủ nhận tiềm năng du lịch rất lớn của Lào Cai. Điều này sẽ góp phần không nhỏ trong việc phát triển kinh tế nếu như tỉnh có hướng đi đúng đắn. Nhưng tiếc rằng lượng khách du lịch đến Lào Cai dù năm sau cao hơn năm trước nhưng vẫn chưa tương xứng với những cảnh quan mà thiên nhiên ban tặng.
Để năm 2001 có thể đón khoảng 230.000 lượt khách, đạt doanh thu xã hội về du lịch trên 45 tỷ đồng và năm 2005 đón khoảng 400.000 lượt khách với doanh số doanh thu 100 tỷ đồng, ngay bây giờ, Lào Cai cần phải huy động nguồn vốn để đầu tư vào cơ sở vật chất kỹ thuật chuyên ngành ở các khu du lịch theo quy hoạch tổng thể, mang tính chiến lược lâu dài, lấy du lịch sinh thái và nhân văn làm trọng tâm. Trước mắt tỉnh cần tập trung xây dựng Công viên Văn hóa Nhạc Sơn ở thị xã Lào Cai, đầu tư vào khu du lịch Hàm Rồng Sapa, khu Đền Thượng, các khu vui chơi giải trí và xây dựng các làng văn hóa dân tộc tại một số bản điểm hiện đang được triển khai ở Sapa, Bắc Hà. Bên cạnh đó cần đầu tư để đào tạo nguồn nhân lực phục vụ du lịch, bảo tồn vốn văn hóa dân tộc…
Để phát triển mạnh và thu hút lợi nhuận cao từ du lịch cần phải đầu tư vào du lịch lữ hành. Muốn vậy, Lào Cai cần kết hợp với du lịch Hà Nội và các tỉnh, thành phố trong việc đầu tư vào các khu, điểm du lịch có tiềm năng lớn của tỉnh, đồng thời phối hợp xúc tiến quảng bá du lịch tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch Lào Cai phát triển mạnh mẽ hơn thuận tiện hơn nữa. Phối hợp cùng du lịch các tỉnh, thành điển hình như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh để cùng khai thác có hiệu quả thị trường khách du lịch Vân Nam Trung Quốc khi họ muốn tới Lào Cai đi Hà Nội và các tỉnh thành khác. Bởi thực tế cho thấy, lượng khách Trung Quốc đến Lào Cai khá nhiều nhưng khách đi dài ngày bằng hộ chiếu, thẻ du lịch vào các tỉnh của Việt Nam còn quá ít. Để làm tốt vấn đề này, du lịch Lào Cai và các tỉnh, thành đề nghị Chính phủ, Tổng cục Du lịch nghiên cứu đưa ra các các chính sách, cơ chế thông thoáng hơn nữa trong việc đón khách du lịch Trung Quốc qua các cửa khẩu, tạo điều kiện cho khách du lịch Trung Quốc đi sâu vào các nội địa, đặc
biệt là các tỉnh miền Trung và miền Nam.
Thành Huyền – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL – Hà Nội – Số 37 (202) – Năm 2001

Đánh giá về liên hoan du lịch Hà Nội 2001

Phó thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm – trưởng ban chỉ đạo nhà nước về du lịch: tôi hoan nghênh ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức liên hoan du lịch. Đây là việc làm đúng hướng, chắc chắn sẽ giúp Hà Nội nhanh chóng trở thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ quốc gia và khu vực.
Ông Frankie Chiang Chee Ee – giám đốc điều hành công ty lữ hành quốc tế Vietlink (Singapore): liên hoan du lịch rất hấp dẫn. Từ năm tới, chúng tôi sẽ tập trung tuyên truyền cho du lịch Hà Nội và chú trọng đưa khách tới miền Bắc Việt Nam với tâm điểm là Hà Nội. Song các doanh nghiệp du lịch Hà Nội cần đáp ứng nhu cầu của đối tác Singapore hơn nữa.
Bà Arlette Ferrand – nhân viên công ty du lịch Tourain (Pháp): chương trình tour của các công ty du lịch Việt Nam khá phong phú. Tuy nhiên, nếu liên hiệp giới thiệu thêm nhiều hoạt động nghệ thuật ẩm thực đặc trưng của nhiều địa phương song song với hoạt động du lịch của cả nước thì đối tác nước ngoài sẽ dễ dàng lựa chọn bạn hàng hơn.
Khai thác du lịch đêm ở Hà Nội: tại sao không?
Thời gian gần đây, du lịch Hà Nội đã có những khởi sắc đáng mừng. Tuy nhiên, một tiềm năng khá lớn chưa được đầu tư khai thác là du lịch đêm. Nếu như du khách thực sự bị cuốn hút bởi những đêm hội hoa đăng, nghe hát ca Huế trên sông Hương hay thích thú với những lễ hội đêm đèn lồng ở Hội An… thì tại sao du lịch Hà Nội không tổ chức những tour đến thăm quan Hà Nội dọc sông Hồng và thả đèn trời… Nếu có thể, du lịch Hà Nội nên kết hợp với việc đưa du khách tạt thăm một số di tích lịch sử, làng nghề ven sông theo một lịch trình từ cầu Thăng Long xuôi tới làng gốm Bát Tràng?! Vẫn biết rằng thực hiện được tour du lịch đêm như thế sẽ không dễ dàng gì, nhưng chắc chắn nó sẽ rất hiệu quả khi đưa vào khai thác, và về lâu dài du lịch đêm Hà Nội phải có tour kiểu này…
Hồ Tây và các vùng phụ cận cũng là những tiềm năng cho du lịch đêm ở Hà Nội phát triển. Với mặt nước rộng lớn cùng sự êm đềm, Hồ Tây sẽ rất hợp cho những chuyến thuyền rồng dạo quanh hồ. Nếu muốn thu hút thật nhiều khách du lịch quốc tế thì ở đây không chỉ có đàn hát dân tộc, mà nên kết hợp việc thả đèn trời vào những đêm không trăng.
Trong nội đô cũng có không ít những nơi đáng để thăm thú, thưởng ngoạn và ăn với những món ăn đặc trưng của Hà Nội như phố Mai Hắc Đế, Tống Duy Tân, hoặc những nơi có mùi hoa quyến rũ rất đặc trưng như: phố Phan Đình Phùng và phố Trần Phú có hoa sấu vào mùa hè; các phố Nguyễn Du, Bà Triệu, Hàng Bài có hoa sữa thơm nồng vào mùa thu; các đường Thanh Niên, Hùng Vương với hương thơm dịu dàng của hoàng lan, dạ lan…
Một thế mạnh khác của du lịch đêm Hà Nội, đó là các chợ đêm. Ở Hà Nội có rất nhiều chợ đêm mà mỗi chợ lại có những loại hàng hóa, bộ mặt riêng cần đưa vào khai thác du lịch như chợ rau đêm Cầu Giấy; chợ Mơ, chợ đêm Đồng Xuân, chợ hoa sớm mai Quảng Bá…
Hy vọng Hà Nội sẽ có những tour du lịch đêm để thu hút ngày càng đông khách du lịch đến thăm thủ đô.
Chuyện dọc đường “cave” …xe khách
Hiện nay, mọi tuyến đường, bến xe…đều có hiện tượng “cave” xe khách. Đó là những người nhàn cư được chủ xe thuê ngồi trên xe để dụ dỗ những người muốn đi ngay hoặc người có nhu cầu đi xe, thuê họ giữ chỗ ngồi tốt. Mỗi lần dụ được khách, họ được chủ xe hay những người thuê giữ chỗ trả 2000đ/khách. Việc làm ăn có vẻ phát triển nên tại các bến xe, bến cóc…, đội quân “cave” này khá đông. Họ tập trung thành những nhóm đứng ven đường, khi chủ xe có nhu cầu chỉ cần vẫy tay là hàng chục người ào tới. Người đi xe bình thường làm sao phân biệt được hành khách hay “cave” xe khách, nghe chủ xe nói chuẩn bị xuất hành, lại thấy xe đông, thế là ào lên xe. Mỗi một hành khách lên xe là một “cave” nhảy xuống tìm xe khác hay đi tìm một con mồi khác. Và khi chưa tìm đủ lượng khách cho chuyến đi, chủ xe cứ cho xe chạy vòng quanh những đoạn đường đông người có nhu cầu đi lại như Giải Phóng, Nguyễn Văn Cừ… Có khi khách lên xe cả tiếng đồng hồ nhưng chủ xe vẫn chưa khởi hành vì còn thiếu người. Và đội quân “cave” xe khách lại đôn đáo tìm đủ mọi cách, kể cả lừa đảo hành khách như xe chỉ đi Nam Định nhưng khách có nhu cầu đi Thanh Hóa, Nghệ An… vẫn cứ mời lên xe. Hành khách lên xe biết bị lừa cũng không dám đòi xuống tìm xe khác. Nếu ai đòi xuống, lái xe, phụ xe và “cave” xe khách lập tức trở mặt chửi rủa, cưỡng ép và đe dọa buộc họ phải đi xe. Không chỉ có xe đón khách ngoài bến mà ngay xe trong các bến bãi cũng có hiện tượng này. Nguyên nhân là do phương tiện giao thông công cộng phát triển rầm rộ và hành khách đi xe thì muốn tiện lên xe mà không chịu mua vé tại bến. Khách nhiều khi biết bị mắc bẫy nhưng đó là tình trạng chung nên cũng đành cam chịu. “Cave” xe khách đang cùng các chủ xe tác oai, tác quái bắt chẹt, lừa đảo hành khách, vậy các cơ quan chức năng làm sao có thể coi thường sự việc này?
Hoàng Dại – Du lịch – Tổng cục du lịch- Bộ văn hóa – Thông tin- Du lịch – Hà Nội – Số 41- Năm 2001

Đặc sản cốm vòng

“Chỉ có 30% số dân làng Vòng làng cốm” –Đó là số liệu ông Lê Quang Khải – Phó Chủ tịch phường Dịch Vọng cung cấp cho chúng tôi. Nhưng thực tế số người làm cốm vòng còn ít hơn. Bởi thế, đặc sản trứ danh của đất này ngày càng ít xuất hiện trên đường phố Thủ đô ngay cả vào tiết thu…
Đâu là đặc sản cốm vòng?
Dọc đường Xuân Thủy chừng 1 km, mùa này có khá nhiều hàng cốm. Chưa kịp dừng xe, tôi đã nhận được lời mợi ngọt ngào của một bà:
– Mua cốm đi cháu.
– Có phải cốm làng Vòng không bác?
– Cốm Vòng chính hiệu đấy cháu ạ! Cả ngõ Đa Lộc bây giờ chỉ còn mình nhà bác làm!
Những người cẩn thận thường về tận làng đặt hay chí ít cũng mua của các bà, các cô bán trên đường Xuân Thủy. Thế nhưng, thực khách đâu có biết cốm mua ở làng Vòng chưa chắc đã là Cốm Vòng. Bà Cận ở ngõ Đa Lộc – làng Vòng cho biết: “Làng tôi bây giờ còn rất ít người làm cốm, nên một số người làng Mễ Trì thường mang cốm vào tận sân đình làng Vòng bán để được tiếng là cốm Vòng”.
Trước sự “lấn sân” ấy, dân làng Vòng tỏ ra bình thản, thậm chí một số người còn vào Mễ Trì mua buôn bán về giã lại và phân loại. m thầm làm, âm thầm bán, cả hai bên cũng hài lòng, cùng có lợi. Dường như ở đây có một sự thỏa thuận bất thành văn rằng người Mễ Trì bán cốm, còn người làng Vòng bán “tiếng”. Cốm Mễ Trì không ngon. Nhưng nếu ở trong thúng của các bà, các cô người Vòng thì quyết phải … ngon rồi (!).
Hiện đại hóa nghề cổ truyền
Trước đây, cứ độ tháng Tám, khi cơn gió heo may bắt đầu lang thang trên cánh đồng, ấy là lúc người làng Vòng ra đồng gặt những bông lúa cong như “mi thiếu nữ” rồi cả nhà tuốt từng hạt lúa để làm cốm. Nghề làm cốm vốn cần sự khéo léo và nhạy cảm của bàn tay con người nhưng nay đã được cơ giới hóa từ A đến Z. Ông Nguyễn Văn Hanh – số nhà 11 tổ 52 xóm Đề bộc bạch: “Đến mùa cốm, cánh đàn ông chúng tôi lại phóng xe máy sang Đông Anh, Gia Lâm, Bắc Ninh, Bắc Giang… mua lúa, gặt, tuốt luôn bên đó và chỉ mang tải thóc về”.
Thóc được gặt bằng máy, tuốt bằng máy, rang bằng máy, giã cũng bằng máy nốt. Thế cho nên trước kia công đoạn rang cốm khó và nặng nhọc chỉ dành cho đàn ông thì nay một đứa trẻ 14, 15 tuổi cũng làm được.
Lâu nay, người ta thường nói đến hiện tượng nghề truyền thống bị thương mại hóa, như làng Đông Hồ in tranh như in truyền đơn, rượu làng Vân pha nước lã… thì nay ở làng Vòng, cũng có tình trạng tương tự. Thóc rang xong cho vào máy xát sạch tráu rồi đem về giã 2, 3 lần là xong (trước kia mỗi mẻ phải giã 7, 8 lượt). Giống lúa vốn đã tạp nham lại thêm quá trình làm sống sượng thì làm sao mà ngon được. Bà Nguyễn Thị Tuất – chủ một hiệu bánh cốm gia truyền ở phố Hàng Than nhận xét: “Cốm ngày xưa hạt mềm mỏng, tựa lá me, nay cứng, giòn, ăn cứ suồi suồi… Nếu có mềm là do công nghệ hồ can thiệp”.
Làm thế nào để vừa giải phóng được sức lao động lại vẫn giữ được phong vị của cốm Vòng, quả là cần phải nhờ đến tấm lòng của người dân nơi đây với hạt cốm. Nghiệp làm cốm không bạc với ai giữ nghề, khi gạo chỉ 3.000 đồng/ kg, mà giá cốm lại từ 3.000 – 5.000 đồng/ lạng.
Cốm Vòng có còn mãi?
Khá nhiều đất nông nghiệp thuộc làng Vòng được công trình công cộng là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng người làm cốm ngày một ít đi. Hiện nay, diện tích đất canh tác của phường Dịch Vọng chỉ còn 62.000 m2.
Thứ hai, nằm ở ven nội, giá đất ở đây không rẻ nên người dân làng Vòng sẵn sàng bán đất để có ngay dăm chục, một trăm triệu dùng buôn bán hoặc gửi tiền tiết kiệm. Có tiền rủng rỉnh rồi, ai muốn làm cốm nữa?
Một nguyên nhân khác cũng khiến nhiều người bỏ quên nghề truyền thống, ấy là làng Vòng có cái “địa lợi”. Địa lợi ở đây không phải mảnh đất đã sản sinh ra giống lúa nếp cái hoa vàng nổi tiếng mà là gần nhiều trường Đai học như: Sư phạm Ngoại ngữ, Phân viện Báo chí tuyên truyền, Thương mại, Cao đẳng sư phạm… Vì thế, các dịch vụ xây nhà cho sinh viên thuê, bán hàng cơm, hàng nước… cũng là nguồn thu nhập khá và ổn định hơn nhiều so với làm cốm. Hơn nữa, chẳng cần làm, chỉ cần mua buôn cốm của Mễ Trì cũng có cốm bán đó sao?
Nhưng lý do chủ yếu là người làng Vòng bị cuốn vào cơ thể thị trường mà quay lưng lại với nghề truyền thống, khiến cho đặc sản Hà thành dần bị mai một và chẳng biết vài ba năm nữa có còn cốm Vòng hay không?
Tour 5ngày 4đêm đi chơi golf Sông Bé và Thủ Đức
Đáp ứng giới thể thao sành điệu, Công ty Du lịch Dịch vụ dầu khí Việt Nam (OSC) đã xây dựng một chương trình du lịch cuối tuần khá thú vị: Đi chơi golf ở Khu sân golf Sông Bé và Khu sân golf Thủ Đức. Tour 5 ngày 4 đêm qua 2 sân golf được chia như sau:
– Ngày thứ nhất bạn sẽ được đón tại sân bay Tân Sơn Nhất và chơi đêm ở Thành phố Hồ Chí Minh.
– Ngày thứ 2 bạn sẽ được đến thị xã Mỹ Tho và du thuyền trên sông Mê- kông, đến một cù lao và gặp gỡ người dân địa phương, vào vườn hái quả. Sau đó đi thuyền độc mộc luồn qua các dòng kênh nhỏ đến thăm trại nuôi ong và xưởng chế biến kẹo dừa. Buổi chiều quay lại thành phố Hồ Chí Minh, bạn sẽ được đi tham quan người Tàu ở Chợ Lớn, chùa Thiên Hậu, xưởng sản xuất đồ chơi, và đi mua sắm ở chợ bán buôn Bình Tây.
Ngày thứ 3và 4, bạn được đi chơi golf ở Khu sân golf Sông Bé và Khu sân golf Thủ Đức.
Sân golf Sông Bé có 18 lỗ trên diện tích 104 ha nằm ở phía Bắc Thành phố Hồ Chí Minh trên đường quốc lộ 13, cách thành phố 40 phút đường bộ.
Sân golf Thủ Đức cách thành phố 20km, rộng 300ha trải dài cả vùng núi và đồng bằng. Sân golf có 18 lỗ và nhiều nhà nghỉ.
Diệp Ngọc – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL – Hà Nội – Số 55 (191) – Năm 2001

Một ấm trà cộng 4 cái ghế bằng 40.000 đồng

Trong một lần về Thanh Hóa, sau khi thăm thú họ hàng nội ngoại, ông A có ý ra Sầm Sơn ngắm cảnh mặc dù lúc này đã là tháng 11, hết mùa du lịch từ lâu. Bãi biển vắng tanh, thấy xe của ông đi tới, các quán hàng đua nhau chào mời. Tấp vào một quán, thấy chẳng có thứ nước gì uống được, ông bảo chủ quán pha một ấm trà rồi cùng ba người nữa ngồi xuống ghế, ngả người gọi chủ quán tính tiền, ông tá hỏa khi họ nói ấm trà thì miễn phí, chỉ tính tiền ghế thôi, mỗi ghế là 10.000 đồng, vị chi bốn người là 40.000 đồng. Thấy vô lý quá, ông bảo như thế khác nào ăn cướp thì bị mụ chủ quán trở mặt tuôn ngay một tràng những lời lẽ không lấy gì làm lịch sự cho lắm. Cãi không lại, ông đành ấm ức móc ví lấy tiền trả cho xong chuyện. Nào ngờ vừa móc ví thì một vị trung niên lại gần và đưa ra một chiếc vé, nói đó là vé gửi xe ô tô, giá 10.000 đồng và bắt phải trả tiền thì mới được đi khỏi chỗ đó. Hỏi lại, lão lớn tiếng rằng đây là đất của lão, khôn hồn thì sống. Kể cả các loại quan chức vào đây lão cũng không sợ. Biết gặp phải anh em nhà Chí Phèo, ông đành trả tiền cho lão. Về nhà, ông trách bản thân không hỏi giá trước khi ngồi vào ghế để đến nỗi mất tiền oan. Nhưng ấm ức nhất là người Thanh Hóa, nói giọng đặc sệt Thanh Hóa mà lại bị những người đồng hương của mình “làm thịt”. Có lẽ, họ thấy ông đi xe ô tô biển số lạ, phong thái lại như người quyền cao chức trọng nên nghĩ chắc là ông làm ăn được nên có nhiều tiền. Mà có nhiều tiền thì phải vặt.
Tâm sự với mọi người, ông nói rất buồn cho quê hương. Bao nhiêu năm đi xa làm ăn, quê hương đã nhiều đổi khác, đời sống dần dần được cải thiện nhưng cách làm ăn của một vùng du lịch, là gà đẻ trứng vàng của Thanh Hóa thì vẫn vậy. Mặc dù nghe tiếng về kiểu làm ăn chụp giật của các nhà hàng, quán nước ở đây nhưng khi tận mắt chứng kiến ông thật đau xót. Ông lo một ngày nào đó, bãi biển Sầm Sơn sẽ chẳng có mấy khách vì chính kiểu làm ăn chụp giật đó. Nhưng liệu nỗi lo của ông có hết khi chính sự buông lỏng quản lý của các cấp, các ngành ở địa phương đã để cho các chủ hàng tự tác bắt chẹt khách du lịch và đến nay, căn bệnh này muốn chữa thì đã nhờn thuốc rồi?
Tin văn hóa
Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm vừa ký quyết định thành lập Hội đồng chỉ đạo biên soạn cuốn “Lịch sử Nam Bộ kháng chiến”. Hội đồng có nhiệm vụ tập hợp, biên soạn những bài viết về quá trình đấu tranh giữ nước của nhân dân Nam Bộ. Đồng chí Võ Văn Kiệt – nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ làm Chủ tịch Hội đồng. Bộ Khoa học công nghệ môi trường được giao nhiệm vụ quản lý chương trình.
Từ ngày 23/11/2001 – 1/12/2001 tại Nam Định, Hội Nghệ sỹ Sân khấu sẽ tổ chức “Liên hoan sân khấu chuyên nghiệp các tỉnh phía Bắc 2001”. Liên hoan có 18 vở bao gồm các thể loại: tuồng, cải lương, kịch nói của 18 đoàn nghệ thuật. Năm nay, liên hoan sẽ không có giải cho vở diễn, mà chỉ tập trung trao giải cho các đạo diễn, diễn viên…
Được quỹ Ford tài trợ, Hội Mỹ thuật Việt Nam vừa khai mạc trại sáng tác mỹ thuật quốc tế lần thứ nhất tại Hà Nội. Dự trại có 7 họa sĩ trong nước và 8 họa sĩ đến từ Trung Quốc, Nga, Mỹ, Philippin, Malaixia, Thái Lan, Lào và Xinhgapo. Trong 3 tháng dự trại, các họa sĩ sẽ có các cuộc giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, tổ chức trưng bày các tác phẩm sáng tác trong quá trình dự trại và tham quan một số di tích lịch sử văn hóa và danh thắng.
Từ 22 – 30/11/2001, tại Trung tâm Ngôn ngữ và Văn minh Pháp (42 Yết Kiêu, Hà Nội) sẽ diễn ra triển lãm “Mỹ thuật thủ công mỹ nghệ truyền thống Việt Nam – Di sản và sáng tạo”. Triển lãm giúp chúng ta khám phá thêm các ngành nghệ thuật ứng dụng truyền thống khác nhau của Việt Nam, thông qua các tác phẩm điêu khắc gỗ, đồng; tranh khắc gỗ, sơn mài khảm trai, đúc đồng trạm tam khí; dệt thổ cẩm dân tộc… vừa mang sắc màu truyền thống vừa thể hiện nét sáng tạo của các nghệ nhân.
Ngày 16/11/2001 Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam long trọng tổ chức lễ đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất và kỷ niệm 50 năm thành lập. 50 năm qua, Nhà hát đã có 15 Nghệ sĩ Nhân dân, 130 Nghệ sĩ Ưu tú, 18 nghệ sĩ được nhận Huân chương Độc lập và Giải thưởng Hồ Chí Minh, 10 nghệ sĩ được phong hàm Giáo sư và Nhà giáo Nhân dân. Nhiều tác phẩm xuất sắc đã được Nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh như tác phẩm múa “Vũ khúc đàn Trưng”, kịch múa “Tấm Cám”.
“Ký ức chiến tranh” là chủ đề của buổi gặp gỡ giữa học viên của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn minh Pháp, sinh viên trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh, công chúng quan tâm tới điện ảnh… với đạo diễn Lại Văn Sinh và nhà văn Bảo Ninh vào hồi 18h30 ngày 16/11/2001 tại Trung tâm Ngôn ngữ và Văn minh Pháp. Buổi gặp gỡ xoay quanh những nội dung về ký ức, công việc tìm kiếm xác những chiến sỹ đã hy sinh trong chiến tranh… được thể hiện trong bộ phim “Chị Năm Khùng” (đạo diễn Lại Văn Sinh).
Kiên Giang: Đầu tư hơn 31 tỷ đồng xây dựng khu du lịch Mũi Nai (Hà Tiên). Các hạng mục được xây dựng gồm các trục đường, trạm xử lý nước thải có công suất 90m khối/giờ, hệ thống chiếu sáng, nhà vệ sinh và công viên xanh.
G.L – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 46(211)2001

Vườn chim bị tàn phá

Nhiều vườn chim tại Cà Mau bị tàn phá. Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ môi trường tỉnh Cà Mau thì hầu hết các vườn chim trong tỉnh Cà Mau đang đứng trước nguy cơ bị tàn phá nghiêm trọng làm choc him ở đó và bắt đầu thưa dần.
Tỉnh Cà Mau có tới hàng chục sân chim lớn nhỏ với hơn 60 nghìn loài chim, cò, vạc, chằng bè, diệc lửa, diệc móc… quý hiếm. Nhưng do công tác quản lý còn nhiều sơ hở, kinh phí đầu tư cho việc chăm sóc không đúng mức cộng với bàn tay tàn phá của con người nên nhiều loại chim đã bỏ vườn đi nơi khác.
Bà Rịa – Vũng Tàu đón hơn 1 triệu khách du lịch. Trong 3 tháng hè, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã đón 1,2 triệu lượt khách đến tham quan du lịch, doanh thu dịch vụ du lịch đạt 184 tỷ đồng.
So với dịp hè năm 2000, lượng khách du lịch năm nay tăng hơn 200.000 lượt người, khách quốc tế tăng gấp 1,5 lần và doanh thu tăng 9,5%. Vũng Tàu là địa chỉ được du khách đến tham quan đông nhất, chiếm 70% lượng du khách đến tham quan của tỉnh. Các khu du lịch: Long Hải, khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu, vườn quốc gia Côn Đảo cũng thu hút khá đông khách du lịch.
Tuyến tàu cánh ngầm thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ ngừng hoạt động
Tuyến tàu cánh ngầm lộ trình thành phố Hồ Chí Minh Cần Thơ và ngược lại đã ngưng hoạt động. Theo ông Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Công ty dịch vụ hàng hải và du lịch Sài Gòn thì nguyên nhân chủ yếu là do lượng khách quá ít. Hiện vẫn chưa thấy có biện pháp gì để cải thiện nhu cầu hành khách đi lại bằng tàu cánh ngầm trên lộ trình này.
Để giữ chữ tín, chúng tôi luôn coi trọng chất lượng dịch vụ.
Phóng viên: Ông đã có những bí quyết gì trong quản lý kinh doanh để có những thành công rực rõ như vậy?
Giám đốc Lê Đại Tâm: Chất lượng và thông minh, linh hoạt.
Phóng viên: Cụ thể hơn, thưa giám đốc?
Giám đốc Lê Đại Tâm: Để giữ gìn chữ tín với khách hàng chúng tôi luôn chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời linh hoạt chuyển đổi hướng thị trường cũng là một trong những sách luợt đúng đắn của lãnh đạo công ty. Năm 1999, dựa vào tình hình kinh tế khủng hoảng của các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Thái Lan, chúng tôi đã chủ trương đẩy mạnh khai thác du lịch outbound với giá cả hợp lý phù hợp với nhu cầu cũng như khả năng tài chính của khách du lịch trong nước. Chính vì thế công ty đã thành công đưa được khoảng 7.000 khách Việt Nam đi Thái Lan. Sang năm 2000, khi lượng khách đi du lịch nước ngoài đã vãn và lượng khách có nhu cầu đến Việt Nam tăng trưởng mạnh. Ban lãnh đạo Công ty đã lại chuyển hướng tập trung đầu tư phát triển du lịch inbound và nội địa. Công ty đã thành lập nhóm khảo sát với sự tham gia của các đối tác nước ngoài tiến hành khảo sát kỹ các tour xuyên Việt, các tour mới, hợp lý, đáp ứng đúng thị trường, khách châu u, Hồng Kong, Nhật Bản, Úc, … Hiện nay số lượng các hãng nước ngoài mà Công ty đã có quan hệ lên tới 55 hãng của 20 nước. Để đáp ứng tối đa nhu cầu của nhiều loại khách. Công ty đã có quan hệ lên tới 55 hãng của 20 nước. Để đáp ứng tối đa nhu cầu của nhiều loại khách, công ty xây dựng thêm nhiều loại hình dịch vụ du lịch khác nhau, đặc biệt khai thác thành công ở các loại tour du lịch hội thảo (Hội thảo du lịch và hội thảo các ngành kinh tế khác), tour du lịch thể thảo, tour đua xe qua các tỉnh phía Bắc được khách Pháp đánh giá cao. Ngoài ra mới mở thêm loại hình “free tour” cho khách du lịch ba lô tham quan phố cổ Hà Nội. Với mảnh khách sạn công ty đã có cách quản lý hợp lý dựa theo nhu cầu từng ngày khách để có lực lượng phục vụ vừa đúng, tăng cường quản lý thực hành tiết kiệm chống lãng phí xây dựng chi phí giá thành ở mức hợp lý nhất đồng thời nâng cấp một số khách sạn đáp ứng nhu cầu của khách sạn cao cấp Châu u, Úc kết quả năm 2000 công ty đã đạt doanh thu cao hơn năm trước 114% nộp ngân sách đạt 104%, đón được gần 14.000 khách, trong đó 7.000 khách quốc tế, 3.000 khách outbound.
Phóng viên: Công ty sẽ có kế hoạch như thế nào trong năm tới để giữ vững những thành quả đã đạt được?
Giám đốc Lê Đại Tâm: Hiện đại hóa, công nghiệp hóa quản lý. Tất cả các đơn vị trực thuộc Công ty sẽ được phối hợp chặt chẽ thông qua mạng lưới thông tin hiện đại để khai thác khách và khai thác thông tin quốc tế. Luôn đổi mới trang Web giới thiệu tiềm năng và sản phẩm của công ty . Hiện nay khách mua tour 80% là qua thư điện tử và mỗi ngày cán bộ của Công ty phải xử lý đến hơn 100 thư kiểu này. Vì thế trong năm tới CTDL Hà Nội sẽ đầu tư vào trang máy móc hiện đại, đào tạo cán bộ nhân viên thành người có tay nghề vững chắc cả về nghiệp vụ lẫn cách sử dụng máy vi tính thành thạo. Củng cố bộ máy làm việc thành một đơn vị hiện đại, gọn nhẹ có năng lực cao để tiến tới cạnh trang không chỉ trong nước mà còn với thị trường quốc tế củng cố các chương trình du lịch các loại hình du lịch các loại hình du lịch tạo ra những sản phẩm hấp dẫn nhất… Công ty đang xây dựng tour du lịch đi bộ du khách châu u trên đoạn đường khoảng 40 km, mở tour du lịch mới tàu biển Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh. Tích cực tuyên truyền và tìm đối tác mới trên thị trường Mỹ.
“Tuần hội trung thu” cho trẻ em vùng sâu vùng xa
Công ty Dã ngoại Lửa Việt đã phối hợp các ngành, Ủy ban BVCS Trẻ em các tỉnh và các nhà hảo tâm lớn tổ chức “Tuần hội trung thu năm 2001” cho trẻ em. Phát quà miễn phí gồm bán trung thu, kẹo, đèn lồng, đèn cầy, chai nước suối. Mỗi điểm còn được tặng 50 bộ quần áo và 1 bộ trồng nghi thức đội.
Ngọc Thanh – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL – Hà Nội – Số 39 (204) – Năm 2001

Nam nữ trước khi kết hôn cần phải được “sát hạch”?

Trong chương trình thảo luận và thông qua từng phần dự án (sửa đổi) luật hôn nhân và gia đình của kỳ họp thứ 7 quốc hội khóa X, có đại biểu cho ý kiến rằng: nam nữ trước khi kết hôn phải qua một lớp bồi dưỡng về quyền làm vợ, làm chồng. Căn cứ tình hình thực tế hiện nay thì ý kiến đó hoàn toàn xác đáng. Ý kiến này nêu ra không chỉ để thảo luận và thông qua điều 9 về điều kiện kết hôn và điều 13, 14 về giải quyết việc đăng ký kết hôn, mà nó là một vấn đề lớn trong việc phổ biến kiến thức về pháp luật hôn nhân và gia đình đối với đông đảo công dân đang ở độ tuổi đi đến hôn nhân và xây dựng gia đình.
Trong quy định của luật, độ tuổi đủ để đăng ký kết hôn đối với nam là 20 tuổi, nữ là 18 tuổi. Như vậy, ở lứa tuổi đó họ đã hoàn toàn làm chủ được bản thân mình, có những hiểu biết tối thiểu về tâm, sinh lý trong quan hệ vợ chồng, cách cư xử trong gia đình…Nhưng thực tế hiện nay, có nhiều trường hợp sau khi kết hôn, hạnh phúc gia đình không nên vững. Trong quan hệ gia đình thường nảy sinh ra nhiều mâu thuẫn, mà nguyên nhân cơ bản là họ không hiểu biết và nắm vững luật hôn nhân và gia đình gây ra những hành vi vi phạm pháp luật. Việc giáo dục giới tính và những hiểu biết về luật hôn nhân và gia đình đối với công dân đến tuổi trưởng thành hiện nay chưa được quan tâm đúng mức. Hệ thống giáo dục trong nhà trường phổ thông vẫn còn xem nhẹ, chưa phổ cập vấn đề này. Có hay chăng chỉ được tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, hoặc thông qua các chiến dịch do các đoàn thể xã hội phát động. Tuy nhiên, hình thức tuyên truyền này không phải lúc nào cũng đến được từng công dân, nhất là ở các vùng nông thôn, vùng sâu và vùng xa.
Mặc dù điều kiện mà ý kiến đại biểu quốc hội nêu ra không được bổ sung vào luật, nhưng cũng đã được quốc hội quan tâm. Vấn đề này, bộ trưởng bộ tư pháp Nguyễn Đình Lộc, thay mặt ban soạn thảo đã có ý kiến: chúng tôi cũng cho rằng sự hiểu biết về luật hôn nhân và gia đình đối với nam nữ thanh niên là rất cần thiết, nhưng điều đó phải làm bằng cách khác….Đành rằng giáo dục và phổ biến kiến thức về luật hôn nhân và gia đình đối với một công dân cần phải thực hiện sớm hơn nhiều trước khi đi tới hôn nhân. Nhưng việc kiểm tra những hiểu biết cơ bản vẫn cần được tiến hành trước khi làm thủ tục kết hôn. Có thể thực hiện bằng cách cung cấp những tài liệu phổ biến về kiến thức giới tính, luật hôn nhân và gia đình kèm theo tờ khai đăng ký kết hôn, để tạo điều kiện cho người kết hôn một lần nữa tìm hiểu và ghi nhớ. Việc làm cũng rất cần thiết, là họ phải được “sát hạch” trước khi hạ bút quyết định việc hệ trọng trong đời. Thiết nghĩ thủ tục này không quy định trong luật, nhưng rất cần được đặt ra và hướng dẫn trong các văn bản dưới luật.
Quan hệ thương mại Singapore – Việt Nam ngày càng phát triển
Trong những năm gần đây, về lĩnh vực hoạt động thương mại, Singapore luôn là một bạn hàng thuộc loại nhất, nhì trong số các bạn hàng của Việt Nam. Kim ngạch hai chiều tăng hơn 1,5 lần từ 1993 – 1998 (2,1 tỷ đôla Singapore của năm 1998). Tuy vậy, tỷ trọng hàng Việt Nam chỉ chiếm 0,92% kim ngạch buôn bán của Singapore với thế giới, Singapore vẫn coi Việt Nam là thị trường rất quan trọng trong khu vực.
Những mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Singapore như:
Dầu thô: mặt hàng này luôn chiếm kim ngạch cao nhất (chiếm khoảng 1/3 kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Singapore) trong những năm gần đây. Trong tương lai, dầu thô vẫn là mặt hàng chủ lực của Việt Nam xuất cho thị trường Singapore, tình hình này chỉ có thể thay đổi khi nhà máy lọc dầu của Việt Nam đi vào hoạt động.
Đậu phộng nhân: lượng tiêu thụ tại Singapore không nhiều, chủ yếu tái xuất sang Indonesia, Philippines. Trong những năm của thập kỷ 80 và đầu thập kỷ 90, sản lượng đậu phộng Việt Nam dồi dào với chất lượng tốt, ổn định, giá cạnh tranh, nên lượng đậu phộng tiêu thụ tại Singapore hàng năm khoảng 30.000 tấn với giá trung bình từ 600 -700 usd/ tấn, thời điểm cao nhất là 850 usd/tấn.
Cao su: Singapore nhập cao su sơ chế hoặc phẩm cấp thấp để tái chế và bán sang các nước công nghiệp phát triển như Nhật Bản, Mỹ và Tây u.
Ngoài ra các mặt hàng như: thịt, hải sản, rau quả, gạo, nông sản…và các loại hàng thủ công mỹ nghệ của Việt Nam được tiêu thụ mạnh tại Singapore. Phần lớn các mặt hàng này được tái xuất sang các nước thứ ba. Tuy nhiên, các mặt hàng của Việt Nam có khả năng cạnh tranh yếu so với các nước khác tại thị trường Singapore do chất lượng không đồng đều, giá thành cao do phí vận chuyển lớn.
Với quan hệ cùng là thành viên trong cộng đồng ASEAN, Việt Nam và Singapore đã trải qua một thời gian dài có quan hệ song phương tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực, riêng về lĩnh vực thương mại, Singapore luôn là bạn hàng lớn của Việt Nam. Do đó, Việt Nam cần cải tiến hơn nữa chất lượng hàng xuất khẩu để có thể đáp ứng tối đa và giữ được vị trí trên thường trường Singapore.
Hoàng Ly -Du lịch – Tổng cục du lịch- Bộ văn hóa – Thông tin- Du lịch – Hà Nội – Số 32- Năm 2000

Mờ nhạt tranh dân gian

Những ai quan tâm tới tranh dân gian, hẳn là biết đến dòng tranh nổi tiếng một thời ở xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây – tranh đỏ Kim Hoàng.
Các nghệ nhân Kim Hoàng chuyên in tranh trên giấy hồng điều hoặc giấy tàu vàng nhập của nước ngoài, nên tranh Kim Hoàng được gọi là tranh đỏ để phân biệt với tranh trắng (in trên giấy trắng) như tranh Đông Hồ và Hàng Trống. Tranh Kim Hoàng lấy chấm phá làm chính, nét đen in sẫm của bản khắc gỗ không gò bó mảng màu của tranh, nên tranh có vẻ phóng khoáng đặc biệt. Với cách làm ấy mà tay nghề vững thì tờ tranh rất có hôn, nó mang nét vẽ tài hoa của tay bút có thần, hoạt bát và sôi động. Sau trận vỡ đê Liên Mạc 1915, bản khắc của làng thất lạc khá nhiều, người làm tranh cũng thưa dần, và đến cách mạng 1945 thì tranh Kim Hoàng mất hẳn mà giờ chỉ còn là hoài niệm xa xôi. Anh Nguyễn Tuấn Thành, cán bộ văn hóa xã Vân Canh nói rằng, trong cơ cấu phát triển ngành nghề truyền thống, xã chỉ chủ trương khôi phục lại cây cam Canh, một sản vật nổi tiếng của địa phương, còn nghề tranh thật khó! Bởi lẽ thật đơn giản: Ai làm? Làm ra biết bán cho ai?
Tranh Hàng Trống cũng ngày càng mờ nhạt và rơi vào quên lãng. Dòng tranh này chủ yếu là tranh thờ, khai thác tín ngưỡng bản địa. Ngoài ra, cũng có những bộ tranh tứ bình, tranh tố nữ, tranh minh họa truyện kiều… rất đẹp, tinh xảo. Đối tượng phục vụ của dòng tranh này là thị dân, nên không gian tranh thường là những phòng khách sang trọng hoặc nơi linh thiêng… Dòng tranh, “vang bóng một thời” ấy giờ chỉ còn duy nhất một hậu nhân nối nghiệp tổ truyền Lê Đình Nghiên. Theo nghệ nhân Lê Đình Nghiên thì trong những nguyên nhân khiến tranh Hàng Trống không phổ biến được là bởi khổ tranh khá lớn. Nếu có muốn gửi tranh ở các gallely, thì tốt nhiều diện tích quá, không có chỗ treo. Thứ nữa phải, giá tranh rẻ, chỉ một vài trăm nghìn nên những người kinh doanh tranh cũng không mấy tha thiết, mặn mà. Ông Nghiên bảo, chỉ làm nghề không thôi thì không đủ sống. Ông phải làm thêm cả việc bồi tranh.
Làng tranh Đông Hồ nổi tiếng là thế mà nay cũng chỉ còn 3 gia đình còn làm, đó là gia đình nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam, gia đình nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế và gia đình nghệ nhân Trần Nhật Tấn. Với nhiều cố gắng khôi phục nghề cổ, từ năm 1995, tranh Đông Hồ bắt đầu có những dấu hiệu khởi sắc. Hai năm trước, các nghệ nhân ở đây đã thành lập ra Câu lạc bộ tranh Đông Hồ và chuẩn bị cho việc thành lập nhà truyền thống tranh Đông Hồ. Tuy nhiên, tranh Đông Hồ bây giờ đã được cách tân nhiều. Người ta đã “sáng tạo” thêm đề tài, phong cách mới, khiến cho diện mạo tranh hiện nay ít nhiều khác trước. Màu dùng không hoàn toàn là màu dân gian nữa, có khi là phẩm màu, thuốc vẽ. Giấy dó cũng bị pha chế ít nhiều, nên không còn đẹp, mềm mại như trước. Trên thị trường còn xuất hiện loại tranh Đông Hồ rởm, in bằng phẩm màu nhòe nhoẹt, thấm cả ra mặt sau tờ giấy.
Từ thực trạng trên, có ý kiến cho rằng, tranh dân gian không phù hợp với không gian kiến trúc hiện đại. Thế nhưng, người ta đã và vẫn kết hợp được các yếu tố truyền thống và hiện đại trong thiết kế nội thất. Như vậy, vấn đề là ở ý thức và trách nhiệm của chúng ta trước những dòng tranh dân gian mang đậm bản sắc văn hóa và truyền thống dân tộc mà thôi.
Một đêm với Konkơtu
Tôi theo một đoàn khách du lịch từ Thành phố Hồ Chí Minh vào làng Konkơtu của dân tộc Bana. Làng Konkơtu cách thị xã Kon Tum độ chừng 10km với con đường đất đầy ổ trâu, ổ voi rất khó đi.
Làng Konkơtu khoảng trên 50 hộ dân với chừng trên 330 nhân khẩu thuộc nhánh Rơngao, một trong hai nhánh chính của dân tộc Bana. Người dân Konkơtu còn nghèo, ngay cả cái ăn vẫn chưa đủ chứ đừng nói đến các vật dụng trong nhà. Tiếp tôi, già làng A Xếp cho biết: “Du lịch tốt lắm. Bây giờ thanh niên đã biết đánh cồng chiêng rồi chứ hồi chưa có du lịch thì trong làng chỉ có người già mới biết đánh thôi. Nhờ du lịch, làng đã mua được bộ cồng chiêng tốt và sửa lại nhà Rông rồi…”
Đúng như lời già A Xếp nói, trời bắt đầu chập choạng tối, dân làng đã tụ tập đông đủ ở nhà Rông, nhiều nhất vẫn là trẻ em, vui đùa hồn nhiên làm cho bản làng trở nên sống động hẳn.
Ngọn lửa được đốt lên, ché rượu cần được bày ra, những chàng trai đóng khố, cô gái mặc trang phục truyền thống đang tiến lại gần. Một tiếng hú dài đầy hoang dã, đậm chất Tây Nguyên vang vọng như khơi dậy không khí hưng phấn của một lễ hội truyền thống. Ngọn lửa sáng bừng, giúp tôi có dịp ngắm kỹ nhà rông. Nhà dài chừng 10m, rộng 5m nhưng mái cao vút đến 16m, hình lưỡi rìu. Nhà rông là nơi sinh hoạt của dân làng và dành cho khách muốn nghỉ lại sau đêm hội cồng chiêng.
Đoàn khách du lịch nhanh chóng bị cuốn hút vào nhịp điệu của những bài cồng do dân làng biểu diễn và những điệu múa xoong nhịp nhàng, uyển chuyển do các thiếu nữ dân tộc thể hiện. Du khách càng cảm thấy ấm áp khi được các thiếu nữ mời rượu cần.
Sau bài “chào đón”, vòng tay của chủ khách đan xen, khoảng trống không còn nữa. Bài “rước dâu về nhà chồng” với nhịp chiêng vui vẻ rộn rã, động tác múa nhanh, rồi những bài cồng tiếp theo cứ thế hóa vào ánh lửa bập bùng và men rượu nồng… Khi vòng múa đã tản ra, tiếng cồng chiêng đã kết thúc nhưng du khách vẫn nán lại để giao lưu cùng với dân làng. Chủ hát những bài bằng tiếng Bana và khách hát đáp lại bằng những bài hát họ yêu thích.
Đêm ở Konkơtu là thế đó. Nhưng chỉ với một đêm thì làm sao có thể khám phá hết những điều bí ẩn và huyền diệu ở nơi đây.
Huy Quân – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 45(210)2001

Hà Tây thực hiện chỉ thị 07 “tích cực song còn nhiều việc phải làm”

Ông Trương Minh Tiến – phó giám đốc sở du lịch Hà Tây: chỉ thị 07 là “cây gậy” pháp lý để du lịch phát triển. Chúng tôi đã tích cực tham mưu cho ủy ban nhân dân tỉnh (thông qua ban chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh) chỉ đạo các cấp, ngành thực hiện. Sở du lịch thường xuyên tác động các ngành công an, văn hóa – thông tin, khoa học – công nghệ và môi trường, khơi dậy trách nhiệm của họ trong việc thực hiện chỉ thị.
Trong 8 địa phương đoàn kiểm tra liên ngành (gồm đại diện bộ công an, bộ văn hóa – thông tin do thanh tra tổng cục du lịch dẫn đầu) kiểm tra việc thực hiện chỉ thị 07 của thù tướng chính phủ về tăng cường giữ gìn trật tự trị an và vệ sinh môi trường tại các địa điểm tham quan du lịch, Hà Tây được chọn là điểm đầu tiên.
Có thể nói, ngành du lịch Hà Tây đã sớm có ý thức được tầm quan trọng trong việc phối hợp với các ngành triển khai nội dung của chỉ thị 07. Sở du lịch đã yêu cầu các doanh nghiệp phối hợp với các cấp chính quyền tuyên truyền cho nhân dân tại các khu du lịch. Vì thế, 23 doanh nghiệp du lịch vừa phối hợp với chính quyền, công an địa phương, vừa nỗ lực bảo vệ vệ sinh môi trường và trật tự trị an. Qua một thời gian thực hiện, tình hình trật tự trị an và vệ sinh môi trường tại các điểm du lịch đã chuyển biến tích cực.
Đoàn đã kiểm tra hai khu du lịch sinh thái Ao Vua, Khoang Xanh – Suối Tiên và hai di tích lịch sử chùa Thầy, chùa Tây Phương. Ông Nguyễn Đức Thiện – phó giám đốc công ty cổ phần du lịch Ao Vua cho biết: lực lượng bảo vệ của công ty đã phối hợp chặt chẽ với công an huyện Ba Vì và công an hai xã Tản Lĩnh, Ba Vì ngăn chặn kịp thời những hành vi phạm pháp, gây rối. Công ty cũng tập trung tuyên truyền đối với nhân dân địa phương, không để xảy ra tình trạng chặt phá rừng, cản trở khách du lịch. Việc phát động phong trào “mỗi cán bộ công nhân viên đều là lao công bán chuyên” được thực hiện trong toàn công ty. Nhờ các biện pháp trên, phạm pháp hình sự, tệ nạn xã hội không xảy ra trong khu du lịch Ao Vua, vệ sinh môi trường cũng được đảm bảo.
Tại khu du lịch Khoang Xanh – Suối Tiên (công ty trách nhiệm hữu hạn du lịch Khoang Xanh – Suối Tiên), gần 60 hàng quán đã cam kết tuân thủ đúng nội quy của công ty. Hàng năm, công an huyện Ba Vì đều tập huấn phương pháp giữ gìn trật tự trị an cho lực lượng bảo vệ. Bà An Thị Minh Suốt – phó chánh thanh tra sở khoa học – công nghệ và môi trường nhận xét: tỷ lệ rừng che phủ trước chỉ đạt 45%, nhờ nỗ lực của công ty, nay tỷ lệ này đạt gần 100%.
Xã Sài Sơn (huyện Quốc Oai), mỗi ngày thải ra tới 4 tấn rác, song không có biện pháp xử lý, đành chôn ngoài bãi. Rác thải chưa ảnh hưởng trực tiếp đến khu chùa Thầy nhưng đang là mối đe dọa tiềm tàng đối với cuộc sống của hơn một vạn dân ở đây, ở chùa Tây Phương (xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất), vấn đề bức xúc của chính quyền, nhân dân và nhà chùa là việc bảo vệ cổ vật có giá trị rất khó khăn do chùa không có tường bao và hệ thống báo động. Đã vậy, 16 hộ dân sống dọc hai bên đường lên chùa lại nuôi nhiều gia súc, mùi xú uế gây ảnh hưởng lớn đến môi trường trong khu vực. Ủy ban nhân dân huyện đã có phương án di chuyển các hộ dân đi nơi khác nhưng lại không đủ kinh phí đền bù (khoảng 1,6 tỷ đồng).
Đoàn kiểm tra liên ngành kết luận: tỉnh Hà Tây đã triển khai khá tốt việc thực hiện chỉ thị 07, trong đó có nỗ lực rất lớn của ngành du lịch. Sở du lịch đã thường xuyên tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp; chủ động đề xuất xây dựng văn bản liên ngành, phối hợp chặt chẽ với các ngành liên quan. Tuy nhiên, việc thực hiện lại phụ thuộc vào tình hình thực tế tại mỗi địa phương – nhất là do khó khăn về kinh phí nên hiệu lực của chỉ thị chưa được phát huy đúng mức. Đoàn kiểm tra cũng kiến nghị tỉnh Hà Tây nhanh chóng giải quyết vần đề môi trường, di dân tại chùa Tây Phương; xử lý rác thải tại xã Sài Sơn, đồng thời ngăn chặn kịp thời những vi phạm xảy ra tại các điểm du lịch.
Qua thực tế tại Hà Tây, có thể thấy, chỉ riêng ngành du lịch tích cực thực hiện chỉ thị 07 là chưa đủ, mà cần sự quan tâm, ủng hộ của các cấp chính quyền, các ngành liên quan và toàn xã hội mới có thể tạo môi trường lành mạnh để du lịch phát triển.
Trịnh Minh Hiếu – Du lịch – Tổng cục du lịch- Bộ văn hóa – Thông tin- Du lịch – Hà Nội – Số 34- Năm 2001