Phong tục lễ cưới của người chăm An Giang

Trai gái Chăm Châu Đốc – An Giang chỉ được lập gia đình khi đã được xem là trưởng thành, tức là con trai đã chịu xong lễ cắt da quy đầu theo tục lệ Hồi giáo, con gái thì vào tuổi vị thành niên từ 15, 16 tuổi trở lên…..
Một chàng trai đến tuổi trưởng thành, cha mẹ muốn lập gia đình cho con mình phải nhờ mai mối tới gia đình cô gái đã chọn để dò xét ý kiến của cha mẹ cô. Sau sự thỏa thuận của nhà gái, một ngành nhất định nào đó sẽ được chọn để làm lễ “dứt khoát lời nói” tương tự như lễ ăn hỏi của người Việt. Lễ dứt khoát lời nói là để nhà gái xác nhận việc gả con gái cho nhà trai. Đúng ngày ấn định, họ nhà trai mang lễ vật sang nhà gái cùng tổ chức tiệc tại đây có đầy đủ bà con họ hàng cùng khách của nhà gái tham dự để chứng kiến và ấn định số tiền cưới gồm 2 khoản tiền cưới và tiền chợ. Tiền cưới có tính cách tượng trưng cho lễ gả, tiền chợ là tiền sắm sửa mà nhà trai phải đưa cho nhà gái trước để lo chuẩn bị lễ cưới. Từ ngày xong lễ dứt khoát lời nói đến ngày tổ chức lễ cưới thời gian không nhất định. Trong suốt thời gian này đôi trai gái không được gặp nhau, chỉ trong lễ thăm viếng của đôi bên gia đình thì có thể đôi trai gái này được thấy mặt nhau. Khi gia đình nhà trai sang thăm nhà gái việc tiếp đón hoàn toàn do đàn ông và ngược lại khi nhà gái tới thăm nhà trai thì đàn bà đảm nhiệm. Và ngày cưới cũng được ấn định theo sự thỏa thuận của hai bên. Lễ cưới sẽ được cử hành trong 2 ngày. Ngày đầu gia đình chuẩn bị giăng đèn kết hoa mời họ hàng ăn uống. Đặc biệt trong việc trang hoàng bao giờ nhà trai cũng sơ sài hơn nhà gái. Nhà gái thì chủ yếu trang hoàng bên trong, nhất là nơi dùng làm phòng hoa chúc và gian này chỉ khách là đàn bà mới được vào khách đàn ông tiếp ở nhà ngoài. Cô dâu chú rể phải sửa soạn theo đúng nghi thức cổ truyền: y phục của chú rể là y phục của một vị có chức sắc trong Hồi giáo đã từng được đi hành hương ở thánh địa Mecka về, y phục của cô dâu thì rất lòe loẹt nhiều màu sắc và được trang điểm rất lộng lẫy vì đây là lần đầu tiên trong đời được tô son điểm phấn điều mà trước đây cô vẫn thường bị cấm kỵ! Trên đầu có cài trâm, cả cô dâu và chú rể đều phải nhuộm móng tay màu đỏ. Khi tiến hành làm lễ cô dâu ngồi trên bộ ngựa do nhà trai mang đến, trên bộ ngựa có trải thảm màu sắc sặc sỡ và hai bên có hai chồng gối thêu hoa. Tại nhà trai cũng có một căn phòng được trang hoàng đẹp đẽ dành riêng cho chú rể. tất cả đã xong, cô dâu chú rể được bà con họ hàng, bạn bè thân thuộc chúc tụng và chú rể được đưa lên cao trước đĩa trầm khói hương nghi ngút tiếp đến là một bô lão đứng ra cầu nguyện và mọi người cùng hòa theo trong tiếng kinh hướng về cô dâu chú rể. Hôm sau vào ngày lễ cưới chính thức, họ hàng nhà trai đưa chú rể tới nhà gái bằng chiếc kiệu đặt trên xe hoặc bốn người khiêng. Đi đầu là các bô lão rồi đến các thanh niên có trống nhạc theo sau, cha mẹ chàng trai ít đi chung trong đám đưa rể. Cùng đi có một thanh niên cầm lọng che cho chú rể và hai em bé bưng hai khay lễ và trầu cau. Tại nhà gái vải trắng được trải từ cửa vào tận gian buồng cô dâu để đón rể, chàng rể sẽ đi một mình trên đó để chính thức vào gặp mặt cô dâu, khách nhà trai được làm chủ buổi lễ, nếu như người cha không còn hoặc vì lý do gì không đến thì phải có người được ủy nhiệm thay thế và chính thức vào thông báo cho cô dâu biết là cô đã được gả cho chàng trai! Chàng trai đáp lại là đã nhận người con gái làm vợ trong tiếng hoan hô chúc mừng của khách đến dự. Kế đến chàng rể được đưa vào phòng cô dâu và rút cây trâm cao nhất phía bên phải trên đầu cô dâu. Hai người ngồi cạnh nhau trong giây lát để họ hàng và khách đến dự cùng xem. Sau đó là phần cầu nguyện cho lứa đôi được một bô lão đứng ra đảm nhiệm. Khách được mời ra ngoài dự tiệc và chàng rể cũng được phép thay đổi y phục để tiếp đãi bạn bè. Tối đến là lễ hợp cẩn, hai vợ chồng dùng một bữa cơm cùng mâm cùng dĩa biểu hiện sự tâm đầu ý hợp, sự gắn bó thủy chung. Trong thời gian này phòng cô dâu vẫn giữ nguyên nét trang hoàng buổi đầu tiên cho đến ngày thứ ba… ngày họ hàng nhà trai tới thăm đôi vợ chồng mới và mang tặng các vật dụng cần thiết để sử dụng trong gia đình. Một bữa tiệc thịnh soạn được bày ra để họ hàng hai bên cùng chung vui và chứng kiến việc chuyển giao các vật dụng trên. Lễ cưới người Chăm An Giang là một phong tục đẹp đẽ đã trải qua bao đời nay mặc dù bên cạnh đó có những đổi thay nhất định, nhưng bản sắc văn hóa đặc trưng của cộng đồng dân tộc vẫn được gìn giữ mãi… Mọi nghi thức ràng buộc cổ xưa đã lùi xa vào dĩ vãng để hôm nay những cô gái chàng trai người Chăm cùng cất cao tiếng hát tham gia vào các hoạt động văn hóa xã hội góp phần làm đẹp cho quê hương xứ sở.
Nhiêu Huyền -Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 8(112)2000.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.